DENİZALTI HAKKINDA-V: Silahları
 
*Torpido
*Füze
*Mayın
Torpido
 
 1860’ın ilk yarısında silah gelişiminde; silahın su kesimi altında patlamasının gemiye önemli hasar verdiği anlaşılmıştı bu yönde gelişmeler hızlandı.Uzun bir gönder ucundaki mayının [Spar Torpido] hedefe saplayıp açıldıktan sonra  yada mayını çekerek hedefe çarptırılıp patlatılması şeklinde pratiğe dökülmüş ve  David gibi yarı dalar tekneler ile Hunley tarafından savaşta kullanılmıştı. 1865’te Kaptan James Harvey; bir suüstü teknesi tarafından çekilmesi esnasında asimetrik yapısından ötürü dalan  ve kamçı hareketiyle suüstüne çıkana kadar sualtından giden  torpido ile Oberon yelkenlisine hucum ederek deneme yapmıştı.
 Ancak bunlar etkin silahlar değildi.1823’te doğan Robert Whitehead,1856’da Avusturya Donanması için makine geliştiren Mühendislik Şirketi Stabilimeno Technico Fiumano’da yönetici oldu. 1860'ların ortalarında Avusturya donanmasından Yüzbaşı Giovanni [Johann Blasius] Luppis,saat mekanizması kullanarak; buharla çalışan ve arkasındaki tellerle uzaktan kumanda edilebilen,patlayıcılı yarı robot bir araç geliştirmişti. Aracın en büyük özelliği patlayıcının tabancasına bağlı pervaneydi.Araç ilerlerken pervane dönüyor ve tabancayı kuruyordu.Böylece belli bir mesafe gittikten sonra tabanca aktif hale gelip,silahı kullananın emniyeti sağlanmış oluyordu.Silaha “Coast Saver” dendi. Ancak silah uygulanabilir değildi.Donanma ilgi göstermedi.  Fikir üzerinde çalışan Whitehead, buhar yerine sıkıştırılmış hava kullandı ve Aralık 1866'da "auto-motive torpedo"'yu yaptı.İlk torpido 8 kilo patlayıcısı ile beraber 135 kilo ağırlığında idi.48 bar basıncındaki sıkıştırılmış havanın çevirdiği pervane ile 10 kilometre hızla 180 mt.gidebiliyordu.Yaptığı ikinci torpido,83 bar hava ile 270 mt. gitti.Prototip torpidolar, sabit dümen açısı ile düz gidiyorlar fakat derinliği koruyamıyorlardı. Whitehead bu problemi su basıncı ile halletti.Ayarlandığı umkta gitmesi için bir tarafı ayarlandığı derinliğin basıncına,diğer tarafıda dış basınca açık diyaframın hareketleri vasıtasıyla,yatay dümenlere bağlı  çubukları sarkaç ağırlığına karşı itip çekerek ayarlaması ile mümkün oluyordu.Torpidoyu silindirik lançerden basınçlı hava ile atıyorlardı . Makinesi 2 eksantrik silindirli tek pervaneliydi. 
 1867-1868 Whitehead Avusturya için Vee-Twin hava motorlu 14-16"çap. 200-500yd.menzilli 675 lb.'lik torpidolar ile denemeler yaptı.
Bu 2 yeni model ile Avusturya Donanması temsilcilerine gösteri yaptı.Temsilciler   silahın üretime uygun olduğunu ve patentini satın almak için yetersiz olduğunu söylediler.Ama Nisan 1869’da Seehund Gunbot'u için eğitimde kullanılmaK üzere 4 adet 35 cm çapında torpido ve kovanların aldılar.
 1869 sonbaharında 14 ve 16 inch çapında 2 torpido üretime hazır hale gelmişti.5 metre boyunda 35 kg. patlayıcısı ile 15 km. hızda 360 metre gidebiliyordu. 1870 Eylül-Ekim boyuncada yapacağı 100 atışta 7knots ile 600 yarda performansa erişti. Atölyede ve gösteride Whitehead’in Oberon’un  sukesimine ve altına monte ettiği kovanlardan yaptığı atışlar ve ağla korunan hedef gemiyi ağını delerek batırması sonucu silahı inceleyen İngiliz'ler, 1871’de Whitehead'i İngiltere'ye çağırıp silahın tüm haklarını  Whitehead Torpedo Company, [Fiume, Austria]den  satın aldılar ve sonraki sene Woolwich’te üretime başladılar .
 1871 Fiume’deki çalışmalarda ufak tipler üzerine denemeler devam etti
 1870 Amerika’da torpido çalışmaları  Rhode Island’da test istasyonunun kurulmasıyla başlar.İlk denemeleri Whitehead’in elde ettiği performansta gerçekleşir.Savaş başlığı ~90kg’a kadar dinamit patlayıcısıdır.
 1870 Rhode Island torpido fabrikasında geliştirilen prototip 14” çap,3 mt boy,70 lb.patlayıcısını 9 knots ile 400 yarda’ya taşır haldeydi.
 1870 Portsmoth’da George Quick 2000 yarda gidebilen 24” çapında bir torpido yaptı.Deneme başarısız oldu.
 1871 7 knot yapabilen 300 yd.giden bir torpido düz seyretmediği için başarısız oldu.
 1872 Ramus suüstünde 35 knots ile giden roket-torpido denedi.
 1872 Woolvich Torp.Atölyesin’de 12 knots ile 600 yd.menzili olan,aksi dönüşlü çift pervaneli,16” çapında Mk-I üretildi.
 1872’de Whitead Woolwich’teki firmayı satın aldı ve adını Silurifico yaptı.4 yıl boyunca modeli üretip sattı. Fiume the Silurifico Whitehead‘de üretilen Whitehead torpedoları 19.yy’ın son 15 yılında değişik oranlarda üretilip bir çok ülkeye satıldı.O ülkelerin bazılarında lisans dahilinde üretildiler. İngiltere’den sonra Fransa,Almanya ve Çin hemen,zamanla diğer ülkeler bu silahı ithal ettiler.Birkaç ülke kendi korsan kopya Whitehead torpidolarını ürettiysede başarısız oldular.Whitehead başlangıçta sürati yüzünden bu silahın performansının öncelikle  limandaki demirli gemilere karşı kullanılacağını düşünüyorsada Alman’lar 16 knots süratle 550 yarda menzil performansına erişince;1875’te çift silindir Vee motorunu, Peter Brother-hood, Ltd., of Peterborough. yapımı 3 silindir yine basıçlı hava motoruyla değiştirdi ve denemesinde 18 knots ile 550 yarda performansına ulaştı..
 1873’te silahı Fransa’da pazarladı.26 January 1875 günü St.Tropez’de açtığı "Torpedofabrik Whitehead & Co. [Fabbrica di torpedini Whitehead & Co]" fabrikası ile Weymouth fabrikası; 1873’te
İtalya ve 1875’te Almanya’ya,Danimarka’ya,İsveç ‘e ,Norveç’e, 1876’da Rusya’ya  ve 1877’de Portekiz,Arjantin,Belçika,Şili,Brezilya,Hollanda,Yunanistan ve Türkiye’ye torpido üretti. Weymouth torpidoları 1.Dünya savaşında Kraliyet donanmasında servise girdi.
Almanlar 1873 sipariş ettikleri Whitehead torpidolarını takiben kendi torpitolarını üretmeye başladılar. L. Schwartzkopf-later the Berliner Maschinenbau A.G  firması bir süre sonra ürettiklerini Rusya’ya,Japonya’ya ve ispanya’ya sattı. Alman Schwartzkopf firmasıda ürettikleri 400 torpido’yu ihraç edecekti. 
 1873 John Ericsson;sahilden kablo ile elektrik alan, 2 aksi dönüşlü pervanesi olan,hafif şamdıralı başarısız bir torpido denedi.
 1873 Rhode Island’da Barber; 12”çapında,2,5 mt.,48 lb.patlayıcılı ve 287 lb. ağırlığı olan, bir sualtı roket-torpido denedi.
 1873-1880 arası Peck,Yarrow tersanesinde buharlı;Hall buharlı ve Cunnigham roket-torpido denedi.
 1876 14” çapında 4,5 mt boyunda Basınçlı hava ile çalışan,602 lb.ağılığında,17 knotS süratle 440 yarda gidebilen torpidoları Whitehead Fiume 14 modeli benzeri Fosfor bronz gövdeli bir orta sıklet orta menzil torpidoydu.1883’te hafiflemiş ve 21 knot ile 640 yardaya 44 lb.harp başlığını taşır performansa geliştirilmişti.
 1876-1897 arasında çeşitli gemi tipine uygun 14”,16”,18” çapında 4-6 metre boyunda,Brotherhood 3 silindir Radial Hava Motoru ile donatılmış 20-30 knots süratle 600-800 yd. gidebilen 30 ile 188 lb.harp başlığı olan bazıları 3 kanat pervaneli torpidolar üretilmiştir.
 1878 Türk-Rus savaşında torpidonun Savaşta ilk kullanımı 25 Ocak gecesi bir haberleşme gemimizedir.
1880 Brennan’ın;24”çap,8mt boy,7800lb.,buharlı,30knt ile 200lb. başlığını 2800yd.’ya eriştiren torpidosunu'nu ordu, kıyı savunma silahı yaptı. Torpidonun içinde iki makaraya sarılı piyano telinin sahildeki buharlı vinç ile hızla çekilmesi ile dönen makaraların şaftına bağlı pervanenin itişi ile gitmektedir. .
 1880 Lay Dirigible; 24” çap,7,5mt.boy,2500lb.,Basınçlı CO2 ile 4000yd.’ya 16knts ile  ,200lb. patlayıcılı satıhtan giden tip denedi. 2 Lay torpidosu Peru’ya satılmış,1879’da Peru Donanmasının demir gövdeli savaş gemisi Huascar tarafından Şili gemisine karşı kullanılmıştır.
 1880 Paulson; Kızgın Steam-Kuru buharla çalışan,pusula ve elektrikle kontrol edilebilen bir torpido denedi.
 1880 Borden;Benzinle 2000 yarda giden torpido denedi.
 1880 Berdan  ;200 libre patlayıcısı-harp başlığı olan roket-torpido denedi.Torpido iki bolümlüydü.Hedef gemi etrafındaki ağa takılıp gevşetecek teknesi ve ondan ayrılıp ağı gecek silahından oluşuyordu.İtiş gücü roketin egzostuna yakın tirbün ile aynı şafta bağlı pervaneler ile sağlanıyordu.Başarısız bir silahtı.İngiliz istihbaratına göre Türk Donanmasında denemeler yapılmıştır.
 1880 Lay-Haight ,Basınçlı CO2 yerine Benzin denediler başarısız oldular.Bu da telle sahilden kontrol ediliyordu.
 1880 John Erricsson;16”çapında,8 mt.boyunda,61 knots ile 100 yd gidebilen,300lb. patlayıcılı 1500lb.  roket-topido denedi
 1882 Fiume Short 14” çapında 435 lb. 21 knots ile 600 yd. Menzil seviyesinde Rusya için üretildi.
 1883 Fiume Baby 12” çapında 272 lb. 21 knots ile 200 yd. Menzil özelliklerinde ufak botlar için  üretildi.
 1883 Woolwich’te 50 yarda menzilli roket-torpido denenmiştir.
 1883 Hidrodynami üzerine çalışan Dr.Froud,sürat açısından optimum "Burun" şeklinin "Bound-Küt" şekilde olması gerektiğini söylemiştir. 
1885 14" İngiliz Woolwich yapımı
 
1895 14" İngiliz Woolwich yapımı
 
1895 21" Fiume yapımı
 1884 Weeks, 40 yarda menzilli satıht giden roket-torpido denedi.
 1885 Wood-Haight iki şamandıraya asılmış Brotherhood 3-silindir hava motorlu torpido denediler.
 1885 Hudson Maxim buhar gücünün tellerle torpidoya iletildiği Brennan torpidoya benzer itiş sistemi suyu pompalamaya dayanan başarısız bir deneme yaptı.  
 1886 Patrick;22”çap-14mt boy,6000lb. ve 21kts ile 2000 yarda giden,Broth.3-cyl.hv.motorlu,şamandıra asılı torp.denedi.
 1888 İsveçli mühendis Thorsten Nordenfelt; 29”çap,5000lb.ve 16kts.ile 4000yd.giden, sahilden elektrik ileten telle gönderilen komutlarla dümeni idare edilen şamandıralı torpido denedi.108 pilden oluşan bataryası 18 shp üretiyordu.Şamandıraları tahtadan olup ilk versiyonlarında 1 mil güdüm teli vardı.Son denemelerinde silah 2.5 mil mesafeye gitmiştir.Tel Güdüm torpidoların atası sayılmaktadır.Pratik olmadığından başarısız oldu.
 1889 Sims-Edison 12kts ile 3500yd.giden ve 400lb.patlayıcılı elektriği sahilden alan şamandıralı Ericsson torpidosu denediler. 
 1890’da Whitehead Vickers, Armstrong Ltd. In . desteği ile Weymouth’ta fabrikasını açtı. Fiume 18”çapında 6 mt boyunda 1136 lb. 30 knots ile 800 yd. gidebilen 187 lb. ptlayıcılı Mk-1 ve Mk-2’yi üretti.
 1893’te Kraliyet Donanması,Silah Fabrikasına-RGF’ye transferine karar verdi Donanmaya torpito üretimi burdan gerçekleşti.
 1880’lerde başlayan gelişmelere bir örnek verilirse torpidolar basınçlı hava ile 1904 Tsushima savaşında 6000 yarda menzile ulaşıyordu ve savaş başlıklarının malzemesi ile miktarı ölümcül olmuştu. Standart tiplere ek çok sayıda özel dizaynda üretilmiştir.Fiume’de 17 değişik tipi üretilmiş ve ihraç edilmiş bu fabrikada çelik yerine paslanmaya mukavim “Fosfor Bronz” tercih edilmiştir
 1895 yılında L.Orby tarafından “Gyro”’nun bulunmasıyla Whitehead’in torpidoya konuşlandırıp rota kararlılığı kazandırılana kadar;
 -Yeni motor konması,
 -1880 lerde 1.pervanenin arkasına ters yönde dönen 2.pervanenin konması ile boy ekseninde yuvarlanma kuvvetinin önlenmesi,
 -Öndeki kanatçıklar ve dümenin pervanelerin arkasına komansı haricinde silahta köklü değişiklikler yapılmamıştır.
Torpidonun performansını arttırma çalışmalarında 1880’lerde tipik örnek ABD “Hall” dizaynında torpidonun;
 - “Torpedoboat”’un kazanında   basınç altındaki “Kızgın Su” ile ısıtılıp, silah içindeki Basınçlı havanın kinetiğini dolayısıyla başlangıç itişinin  arttırılmasını ,
 - Yine “Hall” torpidolarında boyuna ekseni etrafında yuvarlanmanın engellenmesi için “U” tüpteki civa hareketleri ile kanatçık kontrolu dönme hareketinin durdurulmasını ve “Manyetik Pusula”ya elektrodlar bağlayıp dümen magnetlerini ikazlanması ile rota kararlılığının sağlanmasını   görüyoruz.
 Howell torpidoları ABD’de Whitehead’lerin 1894’teyerini alan yerli yapım ilk torpidolardır.1890’dan itibaren kullanılmaya başlanmıştır.1890 ABD Donanması bu tipi kabul ettiğinde;24 knot ile 400 yardaya erişir hale gelmişti.
 1895 Çapı 18”,boy 5 mt.,700 lb.ağırlığında,30 knots ile 180 lb.harp başlığını 800yd. menzile eriştirebiliyordu. 
Derinlik dümeni   Derinlik Sarkacı                   Harp Başlığı
En büyük özelliği “Fly Wheel”’dir.130 libre olan bu volan,kovanda iken gemi buharıyla 12000 devir-dakika hızda dönüşü sayesinde silahın yanyana çift pervane ile 800 yardayı 30 knots ile gitmesini sağlıyordu.Bu silahın 3 avantjı vardı.
 -Belirgin iz bırakmıyordu,
 -Trimi değişmiyordu,
 - En önemlisi çapraz eksende  dönen Flywheel’in “Gyroscopic” etkisi ile rotasını
Yön dümencikleri Rota Sarkacı  Fly Wheel    Harp Başlığı        koruyordu.
 1895 Obry gyroscope’un Whitehead torpedolarına konmadan evvelki ilk Gyro uygulaması kabul edilir.Howell bu alanda patent savaşını başlatmıştı.
 1904 Torpidonun gelişimi süresince kullanılan basınçlı havanın hacminin ve basıncının artması,standart hava motorunda hava, genleşirken hızı artınca soğuması ve buzlanmaya neden olması sonucu “Sıcaklık” faktorunu itiş sistemi fiziğine eklenmesi gündeme geldi. Burda ilk hava+yakıt uygulaması patentini "Elswick” sistemi ile W. G. Armstrong, Whitworth-Co. aldı.Yakıt silah ateşlendiğinde bir yanma odacığında basınçlı havanın içine püskürtülüyordu.Sistem ilk defa  1905’te Bincleaves’te 18 inch. Fiume Mk. III ile gösterildi.Silah soğuk havalı versiyonundan 9 knots daha hızlıydı.Fakat yakıt makinada çok kurum yapıyor ve bazen silah kısa mesafeler gidip stop ediyordu .
 1905 Whitehead torpidolarına ilk hava+yakıt uygulaması ise Whitehead’in ölümünden sonra hayata geçti.Hava-Yakıt karışımının basınc dusurucusunden gecip bir odacıkta yanması esnasında içeri pulvarize su püskürtülmesiyle oluşan Buhar+Egzost’un potansiyelinin harekete dönüştürülmesini kapsayan bir sistemdir.Önce Dry sonra su püskürtülmesiyle Wet Heater denmiştir.Buharın dahil edilmesi ile sistem, yalnız hava+yakıt uygulamasından daha çok güç üretiyordu.4 silindir radial motorla 180 hp. Güce erişilebiliyordu.
 İngiltere’de 1899 dan beri Parsons türbinlerinin  torpido makinesi olabilirliği üzerine denemeler yapılıyordu.Bu makine sistemi daha sonra Curtis tipi adını alacaktı ama performansı hala düşüktü. Whitehead Lisansı ile silah yapan E. W. Bliss’in çalışanı. F. Leavitt, Curtis sistemini, sadece Hava-Alkol karışımı ile “Dry Heater” özellikli Bliss-Leavitt Mark-I’i yaptı ve ABD Donanması Kasım 1905’te bu torpidoyu aldı.
 
 
İNGİLİZ Yapımı "Whitehead modeli" İlk Torpidolar:
 

  İNG Torpidoları

Atıldığı Gemi

Hizmete Giriş

Ağırlığı

   Boy - Çap

  Harp Başlığı

  Menzil - Hız

İtiş Sistemi

Mark VIII

D/A-Uçak

1914

1,736 kg

? - 45 cm

145 kg TNT

2,300 m -35 kts
3,650 m -29 kts

Sık.Hava+Alkol+Su=Steam,Türbin

Mark II

 

Denizaltı     Destroyer

1914

?

?

Denizaltı  181   Destroyer 234 kg TNT

Denizaltı versi.: 4,570m-35 kts
Destroyer vers.: 7,300m-29 kts

Sık.Hava+Alkol+Su=Steam,Türbin

Mark VIII

Mark VIII**

Denizaltı

1927

1,566 kg

6.579 m-53.3 cm

Mk 8 - 340 kg TNT

Mk 8**-327-365 kg Torpex

Mk8: 4,570 m-40kts, Mk 8 ** 4,570 m- 45.5 kts
6,400 m-41 kts

Hidrojen Peroksit - Burner-cycle

motor

Mark X, X*, X**, X*** ve X****

 

Denizaltı     Destroyer

1940

1,620 kg

7.200 m-53.3 cm

300 kg TNT

3,000 m - 47 kts
5,000 m - 43 kts
8,000 m - 36 kts
12,000 m - 29 kts

Sık.Hava+Alkol+Su=Steam,Türbin

Mark 20 E (Bidder)

Passive-Homer

D/A-S/Ü

1955

821 kg

6.464 m-53.3 cm

89 kg ?

11000m - 20kts

?

Mark 24 Tigerfish

Homing

Denizaltı

Mod 0:  1980
Mod 1:  1979
Mod 2:  1986

1,551 kg

6.464 m-53.3 cm

340 kg Torpex

21,000m-35 kts
27,400m-24 kts

Çift Gümüş-Çinko batarya,Elektrik motoru 

Spearfish

Homing

Denizaltı

1994

1,850 kg

5.950 m-53.3 cm

300 kg

1981 version:  21,000 m- 60+ kts
1994 version:  Menzil ?-80+ kts

HAP-Otto Fuel (pump-jet itiş, türbin makine)
(HAP:Hidrojen Amonyum Perklorat)
 
ALMAN Yapımı "Swartzkopff modeli" İlk Torpidolar:
 
 

ALM Torpido

Atıldığı Gemi

Hizmete Giriş

Ağırlığı

   Boy - Çap

  Harp Başlığı

  Menzil - Hız

İtiş Sistemi

C/06 - C/06 D

U-boat U-3 ile hizmete girmiştir

1907

C/06:773kg
C/06D:810kg

5.650 m-45cm

122.6 kg TNT

C/06:1,500m-34.5kts
   3,000m-26kts

C/06D:1,500m-34.5kts
   5,000m-27kts

C/06:  Brotherhood sistem
 C/06 D:Hava+Alkol+Su=>Türbin

G/6 - G/6D

G/6: Ostfriesland-sınıfı U-19 ile,

G/6 D: Breslau sınıfı korvet ile hizmete girmiştir

1911

?

6.000 m-50 cm

G/6: 160 kg TNT-Hexanitrodiphenylamin (Hexanite) karışımı

G 6 D: 164 kg TNT-Hexanitrodephenylamin (Hexanite) karışımı

G/6:2,200m-35kts
   5,000m-27kts

G/6 D:8,400m-27kts
   3,500m-35 kts

G/6:  Decahydronaphthalene (Decalin)+Hava+Su=>Türbin

G/6 D:  Kerosene +Hava+Su=>Türbin

G7a T1

Federapparattorpedo

D/A-S/Ü

1938

1,528 kg

7.186m-53.3cm

320 kg Hexanite

  6,000m-44kts
   8,000m-40kts 14,000m-30 kts

Decahydronaphthalene (Decalin)+Hava+Su=>Türbin

G7e T2 - T3

1 kişilik Marder D/A için.

D/A-S/Ü:Schnellboote

1939

1,603 kg

7.186m-53.3cm

200 kg Hexanite

5,000m-30 kts

Kurşun Asitli Batarya,DC motor

Atıştan önce 30 C ısıtılıyor

G7e

T4 Falke İlk PasifHomig

T5 Zaunkönig:    ”

T10Spinne:İlkTelgüdüm

T11Zaunkönig2:                Çekilebilen Aldatıcı oldu.

D/A

Pasif Homing denemeleri 1936’da başlandı 1943’de Konvoy Escortlarına karşı ve ilk tel güdüm 1944’de servise girdi.T10 başarısızdı.

T4:    1,937 kg
T5,T5a,T5b:  ?
T10:  1,620 kg
T11:              ?

 

7.186m

200 kg Hexanite

T4: 7,500 m/20 kts
T5: 5,700 m/25 kts
T5a,T5b:8000 m/ 22 kts
T10:5,000m/30 kts
T11:5,700m/25 kts

Kurşun Asitli Batarya,DC motor

Atıştan önce 30 C ısıtılıyor

DM1 Seeschlange

(Deniz Yılanı)

Tel güdüm ASW torpido

D/A

1975

1,370 kg

4.150m-53.3cm

100 kg

6,000 m - 33 kts
12,000 m - 20 kts

Gümüş – Çinko Batarya,

DC motor

 

DM2A1 Seal

Tel Güdüm - S/Ü karşı

S/Ü - D/A

1969

1,370 kg

6.550m-53.3cm

250 kg

20,000 m-33 kts

Gümüş–Çinko Batarya, DC motor

DM2A3 ve DM2A4 Seehecht (Seahake) Tel Güdüm Aktif Pasif Homing Sığ su torp.-S/Ü karşı ve ASW torpido

S/Ü - D/A

1987/ 1999

1,370 kg

6.000m-53.3cm

260 kg

DM2 A-3: 20000 m-35 knots
 DM2 A-4:50000 m- 50 knots

Gümüş–Çinko Batarya, DC motor Contra dönüşlü çift pervane

SST-3 Seal

Tel Güdüm - S/Ü karşı

S/Ü - D/A

1972

1,414 kg

6.080m-53.3cm

260 kg

22,000 m-35 knots
51,200 m-23 knots

Gümüş–Çinko Batarya, DC motor

SST-4 Seal

Tel Güdüm Aktif Pasif Homing - S/Ü karşı

S/Ü - D/A

1980

1,414 kg

6.080m-53.3cm

260 kg

11,000 m-35 knots
20,000 m-28 knots 37,000 m-23 knots

Gümüş–Çinko Batarya, DC motor

SUT (Surface and Underwater Target Torpedo) Tel Güdüm Aktif Pasif Homing

S/Ü - D/A

SST-3:  1972
SST-4:  1980

1,414 kg

6.080m-53.3cm

260 kg

22,000 m-35 knots
51,200 m-23 knots

Gümüş–Çinko Batarya, DC motor
 
ABD Yapımı  Torpidolar:
Yüz yıl başından günümüze;
 

ABD  Torpidoları

Atıldığı Gemi

Hizmete Giriş

Ağırlığı

   Boy - Çap

  Harp Başlığı

  Menzil - Hız

İtiş Sistemi

Whitehead Mk 3 A

s/ü – D/A

1900

383 kg

3.556 m - 45 cm

53.5 kg Barut

730 m - 26.5 kts

Sık.Hava,3 Silindir hava mot.

Bliss-Leavitt  Mk 4

D/A

1912

680 kg

5.004 m - 45 cm

63.3 kg Barut

1,830 m - 30 kts

Sık.Hava+Alkol=Steam,Türbin

Bliss-Leavitt Mk 6

E-H snf. D/A

1911

616 kg

5.182 m - 45 cm

90.1 kg Barut

1,830 m - 35 kts

Sık.Hava+Alkol=Steam,Türbin

Bliss-Leavitt Mk 7

K,O,R snf. D/A

1912

738 kg

5.182 m - 45 cm

148 kg TNT

5,500 m - 35 kts

Sık.Hava+Alkol+Su=Steam,Türbin

Mark 10

2 Dün.sav. D/A

1918

1,005 kg

4.953 m-53.3cm

225 kg TNT

3,200 m - 36 kts

Sık.Hava+Alkol+Su=Steam,Türbin

Mark 14

D/A

 

1931

1,488 kg

6.248 m-53.3cm

292 kg Torpex

4,100 m-46 kts

8,200 m-31 kts

Sık.Hava+Alkol+Su=Steam,Türbin

Mark 16

 

D/A

 

1945

1,814 kg

6.248 m-53.3cm

428 kg Torpex

12,500 m-46 kts

Hydrogen Peroxide,Türbin

Mark 18

German G7E Benzeri

D/A

 

1944

1,431 kg

6.223 m-53.3cm

261 kg Torpex

3,650 m - 29 kts

Electric-Battery,DC Motor

Mark 27